दि.११, मुंबई : मुंबई महानगरपालिकेने मुंबईकरांना एक महत्त्वपूर्ण इशारा दिला आहे. कडाक्याची उष्णता आणि जलाशयांमधील खालावलेली पाणी पातळी लक्षात घेता, प्रशासनाने १५ मेपासून संपूर्ण शहरात १० टक्के पाणी कपात लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. उपलब्ध असलेला पाणीसाठा जास्तीत जास्त काळासाठी जपून ठेवता यावा, या उद्देशाने हा निर्णय घेण्यात आला आहे. आगामी वर्षात ‘एल निनो’चा (El Niño) संभाव्य परिणाम होऊ शकतो याविषयी हवामान विभागाने दिलेले इशारे आणि कमी पर्जन्यमानाचे वर्तवण्यात आलेले अंदाज, यामुळे प्रशासनाची चिंता अधिकच वाढली आहे.
तलावांतील पाणीसाठा केवळ २३.५२ टक्के
सद्यस्थितीतील आकडेवारीनुसार (दिनांक ११ मे २०२६ पर्यंत), मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या सातही तलावांमध्ये एकूण ३,४०,३९९ दशलक्ष लिटर पाणीसाठा उपलब्ध आहे. हा साठा शहराच्या वार्षिक गरजेच्या केवळ २३.५२ टक्के इतकाच आहे. तथापि, राज्य सरकारने भातसा आणि अप्पर वैतरणा धरणांमधील आपत्कालीन साठ्यातून अतिरिक्त पाणी पुरवण्याची हमी दिली आहे, ज्यामुळे मुंबईकडे पाण्याचा पुरेसा राखीव साठा उपलब्ध राहील याची खात्री पटते. असे असले तरी, भविष्यातील संभाव्य आव्हानांचा वेध घेत, बीएमसीने पाणी कपातीचा मार्ग स्वीकारला आहे.
बीएमसीने नागरिकांना आवाहन केले आहे की, त्यांनी पाणी टंचाईमुळे घाबरून न जाता, त्याऐवजी पाणी बचतीच्या सवयी अंगीकाराव्यात. अंघोळीसाठी शॉवरऐवजी बादलीचा वापर करणे, तसेच दात घासताना किंवा दाढी करताना नळ चालू न ठेवणे यांसारख्या साध्या सवयींमुळे पाण्याची मोठ्या प्रमाणात बचत होऊ शकते. शिवाय, नागरिकांना असा सल्ला देण्यात आला आहे की, उरलेले पाणी “शिळे” म्हणून फेकून न देता, त्याचा इतर घरगुती कामांसाठी वापर करावा; जेणेकरून पाण्याचा कार्यक्षमतेने पुनर्वापर होईल.
मुंबई महानगरपालिकेने गृहनिर्माण सोसायट्यांना असे निर्देश दिले आहेत की, त्यांनी आपल्या इमारतींच्या छतावरील पाण्याच्या टाक्यांमधून होणारा ‘पाण्याचा अतिरेकी प्रवाह’ (ओव्हरफ्लो) रोखावा आणि जलवाहिन्यांमधील कोणतीही गळती किंवा पाझर असल्यास त्याची तातडीने दुरुस्ती करावी. वाहने धुण्यासाठी होसपाइपचा वापर करण्याऐवजी, ओल्या कापडाने ती पुसून घेण्याची शिफारस करण्यात आली आहे. तसेच, हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्सना असा सल्ला देण्यात आला आहे की, त्यांनी ग्राहकांना केवळ मागणी केल्यावरच पाणी द्यावे आणि आपल्या नळांना पाणी बचत करणारे नोझल्स बसवून घ्यावेत.
तलावांमधील पाण्याची पातळी समाधानकारक पातळीपर्यंत पोहोचेपर्यंत ही कपात लागू राहील. प्रशासन सध्या भातसा धरणातून अतिरिक्त १४७,०९२ दशलक्ष लिटर आणि अप्पर वैतरणा धरणातून ९०,००० दशलक्ष लिटर पाणी मिळवण्याच्या प्रक्रियेत आहे. मान्सूनचे आगमन होईपर्यंत शहराला कोणत्याही मोठ्या पाणीटंचाईचा सामना करावा लागू नये, यासाठी बीएमसी प्रशासन जलसाठ्यांवर बारकाईने लक्ष ठेवून असून, दैनंदिन पाणीपुरवठ्याचे नियोजनबद्ध पद्धतीने व्यवस्थापन करत असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
दरम्यान दैनंदिन जीवनात पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे, त्याचा अपव्यय टाळणे शक्य आहे. यासाठी पाणी बचतीच्या सवयी अंगीकाराव्यात.
